Creatief denken en doen – Edward De Bono.

De zes actiestappers van Edward De Bono

Edward De Bono (geboren in 1933) is mijn held als het gaat om creatief denken. Hij heeft talloze boeken geschreven waarvan De zes denkhoeden waarschijnlijk de meest bekende is. Ook de term lateraal denken is van hem. Lateraal denken staat voor het anders ordenen van de informatie die je over een vraagstuk hebt. Daardoor ontstaan nieuwe vragen, nieuwe inzichten en daarmee andere mogelijkheden om een probleem aan te pakken. Maar je hebt niets aan denken als het denken niet opgevolgd wordt door acties. Daarvoor heeft De Bono daadkunde bedacht. En er het boek De zes actiestappers over geschreven. Het boek sluit qua stijl en filosofie aan op De zes denkhoeden. Elke actiestapper staat voor een bepaalde stijl van handelen. Het betekent niet dat De Bono vindt dat je het denken maar over moet slaan! Fase 1 blijft altijd: wat is hier aan de hand en welk type optreden (ofwel ‘welke stapper’) is hier vereist. Fase 2 is: trek die stappers aan en gedrag je volgens die stijl. In dit artikel vertel ik je in het kort waar je elke actiestapper voor kunt gebruiken.

Je grijze gympen

Grijs-gympen-handelen staat voor onderzoek. Je wil informatie verzamelen, de situatie exploreren, (bewijs)materiaal verzamelen. Je bent op verkenning uit. Je stelt vragen, wilt de feiten weten maar ook hoe iedereen die ervaart. Neutraal. Ofwel: je grijze hersencellen met soepele, verende en misschien zelfs onhoorbare tred gebruiken.

Je roze (tja) pantoffels

Roze staat in De Bono’s ogen voor vriendelijkheid, behaaglijkheid en huiselijkheid. Pantoffels voor zachtaardigheid. Je snapt dat deze stappers staan voor zorg geven, meeleven, aandacht geven aan menselijke belangen, behoeften en gevoeligheden. Ruimte maken voor de ander in je doen en laten.

Je zwarte ‘kistjes’

Ik bedoel hiermee die hoge stevige schoenen die militairen dragen. Ze staan voor stevigheid, procedures, discipline, orde en regelmaat. Zoals de arts die de operatie volgens de beste procedures en protocollen uitvoert. En niet zelf ter plekke een leuke creatieve en nieuwe vorm van behandelen bedenkt en uitprobeert. En zoals de brandweerman die tijdens het blussen, volgens opdracht en aangeleerde handelswijze in het team de brand blust. De vaste handelwijzen geven orde, rust, zekerheid en veiligheid. Iedereen weet precies wat hij van de ander kan verwachten en kan daarop vertrouwen. Natuurlijk heeft zo’n aanpak ook nadelen. Procedures en protocollen betekenen niet dat je zelf niet meer hoeft na te denken.

Je oranje rubberlaarzen

Oranje staat bij De Bono voor gevaar en warmte. Dus voor ‘let op’, ‘kijk uit’. De oranje-laarzen-aanpak zet je in bij crisis en gevaarlijke (nood)situaties. Je eerste belang is de veiligheid en het verminderen van gevaar. Zowel voor jezelf als voor anderen. Je moet zorgvuldig oordelen en een strategie en maatregelen bedenken die het gevaar doen afnemen. Je evalueert doorlopend wat het effect van een actie is op de crisis: wordt die groter of kleiner. Stap-evalueer-stap-evalueer-stap-etc.

Je bruine brogues

De Bono gebruikt deze stappers om het met beide benen op de grond, praktisch handelen te symboliseren. De schoenen kunnen tegen een stootje. Je kijkt naar wat kan. Je acties zijn praktisch, gericht op effectiviteit ipv op imago, vanuit je eigen inzichten en waarden. Gewoon is goed genoeg. Met deze schoenen ga je pragmatisch, oplossingsgericht en flexibel aan het werk.

Je paarse laarzen

De Bono gebruikt deze kleur en vorm om (koninklijk functioneel) gezag neer te zetten. Het symboliseert de stijl van de beschaafde gezaghebber. Het zijn laarzen die je bij gelegenheid aan doet en die horen bij de rol die je vervult. Op het moment dat je ze aan doet, staat de rol en niet jij als persoon centraal. Je gedrag is vastberaden, neutraal, respectvol en rechtvaardig. Je doet wat gedaan moet worden, met respect voor je omgeving.

PS

Wil je graag creatiever leren denken en flexibeler worden in je handelen? Wil je graag leren De zes denkhoeden en/of De zes actiestappers in jouw werk toe te passen? Maak dan een afspraak met ons. We helpen je graag met een voor jullie op maat gemaakte aanpak. Je kunt ons bereiken via info@dekunstvananders.nl of via 06 55 79 78 32.

Wil je ons maandelijkse artikel met nieuwe tips liever niet missen? Meld je dan hier aan om ons artikel maandelijks in je mailbox te ontvangen.

Vind je dit artikel interessant? Stuur het met de social mediabuttons links, door aan vrienden en bekenden.

Laat wat van je horen

*