Teambuilding: samenwerken, wil ik bij deze groep horen?

Teambuilding. Er bij horen: identiteit en inclusion

Mensen zijn veelal lid van meerdere groepen waarin ze moeten samenwerken: het eigen gezin, de familie, het sportteam, het projectteam, de vakgroep, de buurt…
En elke groep heeft zo zijn eigen vraagstukken en problemen en een daarvan is de vraag ‘wat voor groep is dit en wil ik bij deze groep horen? Die vragen stellen mensen zichzelf (soms onbewust) nog voordat ze zich afvragen hoe ze invloed in de groep kunnen uitoefenen en met wie ze in deze groep vriendschappelijke relaties aan kunnen gaan. Dit artikel gaat daarom over identiteit en er bij horen (inclusion). In onze teamcoaching is dit een regelmatig terugkomend onderwerp.

We willen een identiteit

Vanaf het moment dat we kunnen nadenken over onszelf, ontstaat de vraag: ‘Wie ben ik?’. Aan de hand van ervaringen, reflectie op die ervaringen en feedback van anderen ontwikkelen we een set van overtuigingen over wie die ik die je elke ochtend in de spiegel aankijkt, is. Het zelfbeeld is dus een construct gebaseerd op persoonlijke ervaringen. Waarden, identiteit en normen spelen daarin een belangrijke rol. Gelukkig is het zelfbeeld geen vaststaand beeld. We blijven, met een beetje goede wil, leren en ons zelf ontwikkelen. Ons zelfbeeld kan daarin meebewegen. Nieuwe omgevingen, nieuwe taken of andere gebeurtenissen maken dat we ons zelf van ‘een andere kant’, een tot nu toe onbelichte kant leren kennen. Daardoor verandert het zelfbeeld enigszins.

We willen ergens bij horen (inclusion)

We willen niet alleen zelf iemand zijn, we willen ook horen bij een groep mensen. Mensen kunnen niet overleven zonder andere mensen en zoeken dus, ten behoeve van hun veiligheid en geluk andere mensen op. In een groep waar je bij hoort, voel je veiliger en sterker. Sommige van die groepen waarin je samenwerkt kies je zelf. Denk aan je sportteam, vriendengroep, buurt. Andere groepen worden je ‘opgelegd’. Je familie en de schoolklas zijn hier voorbeelden van. Bij de groepen die je zelf uitzoekt, spelen overeenkomsten in waarden, ambities en identiteit een belangrijke rol.

Wil je ook bij deze groep horen?

Je wilt niet zo maar bij elke groep horen. De groep waar je bij wilt horen, moet passen bij het beeld wat je van jezelf hebt. Een punker wil niet bij een kakker horen. Een SP-er niet bij een VVD-er. Stel je voor zeg: ‘wat zouden andere mensen er wel niet van zeggen?’. En mijn ‘zelfbeeld’ raakt ook in de war van het horen bij die andere groep. De identiteit van de groep waar je bij hoort, straalt immers af op jouw persoonlijke identiteit. Hersenonderzoek laat zien dat het gebied in je brein waar je sociale identiteit zit, deels overlapt met het gebied waar je persoonlijke identiteit zit. Eigenlijk wel logisch want het gaat in beide gevallen om overtuigingen op sociaal en persoonlijk terrein.

inclusion-hoor-ik-erbij-wil-ik-erbij-horen

Inclusion – hoor ik erbij – wil ik erbij horen?

 

 

 

 

 

 

Wat gebeurt er in je hoofd als je er niet bij hoort?

Een groep waar je bij hoort, levert je dus veiligheid en identiteit op. Dat is met name zo als je je sterk identificeert met de groep. Als de waarden, de normen, de gebruiken, de taal van de groep ook die van jou zijn. Als je er ‘niet bij hoort’, niet de gebruiken, taal of normen deelt met de groepsgenoten levert het stress op. Je voelt je onveilig en onzeker. Je twijfelt steeds of ‘je er wel bij hoort en of je er wel bij wilt horen’. Je moet steeds nadenken of je wel of niet mee zal doen met de gewoonten en regels in de groep. Dat levert onrust op, zowel bij jezelf als bij de anderen in de groep. De anderen in de groep reageren weer op jouw ‘van de groep afwijkend gedrag’ en proberen je ofwel over te halen je helemaal aan te sluiten bij de groep dan wel om op te stappen.

Wat kun je doen om erbij te horen?

Om te beginnen zoek je als je de keuze hebt een groep op waar je ook bij wilt horen. Nou heb je dat niet altijd voor het zeggen. Stel, je wilt graag een baan als projectleider in de ICT en bedrijf XKZ heeft in team 4 een vacature. De baan lijkt je leuk, de collega met wie je vooraf praat ook dus… doen. Of het team in de dagelijkse praktijk ook goed bij je past, moet je dan nog ondervinden.

Wat kun je vervolgens zelf actief doen om er zoveel mogelijk bij te horen?

Het is om te beginnen belangrijk om goed te kijken en luisteren naar de spelregels in het team: Gaan we gezamenlijk lunchen of niet? Loopt iedereen hier in pak? Hoe wordt er over klanten, projecten, leidinggevenden, collega’s gesproken? Is overwerken normaal of juist niet? Zijn afspraken heilig of toch niet? In teams worden ook verhalen verteld over huidige opdrachten, over oude opdrachten, over klanten of oud-collega’s. Door goed naar die verhalen te luisteren, ontdek je veel over de waarden en normen van het team.

Vervolgens is het handig om je eerst zo veel mogelijk te voegen naar de belangrijkste gebruiken in het team. Zo wordt je gemakkelijker ‘een van hen’.

Daarnaast is het belangrijk om iedereen persoonlijk te leren kennen. Maak met al je collega’s wat uitgebreider kennis en laat jezelf hierin ook goed kennen. Zo kom je er achter wat je met elk van die collega’s deelt. En kan er een diepere verbinding ontstaan, onder de oppervlakte van de dagelijkse taakgerichte samenwerking.

Natuurlijk heb je op elk moment de keuze om af te wijken van de groepsnormen en je eigen normen, waarden, gebruiken en identiteit voorop te stellen. In een team waarin daarvoor ruimte is en verschillen gewaardeerd worden, lever je daarmee een extra bijdrage aan het team. In een team waarin de regels en normen strak zijn, kan het zo maar zijn dat je daarmee (een beetje) buiten het team komt te staan.

Wat kun je als teamlid of als leidinggevende doen om de groepsidentiteit, het saamhorigheidsgevoel te versterken?

  • Gezamenlijke doelen om aan te werken. Als je doelen hebt waar elk teamlid zich in kan vinden, heb je een gedeelde focus. Je wilt allemaal hetzelfde bereiken. Bij verschillen van inzicht in de weg er naar toe, kun je die gedeelde focus steeds weer als uitgangspunt nemen. Mensen worden ook een ‘groep|team’ omdat ze een gezamenlijk doel hebben waarbij ze andere – op hen lijkende – mensen nodig hebben om dat doel te realiseren.
  • Focus op wat de overeenkomsten zijn tussen de teamleden. Er bij horen, betekent ook ‘op elkaar lijken’. Door meer te letten op wat je met elkaar deelt: een zelfde opleiding, dezelfde (type) klanten, een zelfde baas…, versterk je de overlap tussen de persoonlijke identiteit en die van de andere teamleden. En word je meer ‘een geheel’.
  • Activiteiten ondernemen waardoor een gezamenlijke historie ontstaat. Een gedeeld verleden, verbindt. Je kunt herinneringen ophalen en je leert collega’s op allerlei verschillende manieren kennen. Met name gedeelde positieve ervaringen hebben en sterk verbindende werking. Al is het maar omdat iedereen graag bij het succes wil horen.
  • Betrek alle teamleden, ook de mensen die misschien iets meer aan de buitenkant van de groep staan. Of wat stiller zijn. Als ieder teamlid een eigen plek|rol in het team heeft, versterkt dat de onderlinge verbinding en de gezamenlijke groepsidentiteit.
  • Natuurlijk zijn er talloze momenten waarop je het niet (helemaal) met elkaar eens bent. Ook die momenten zijn kansen om het saamhorigheidsgevoel en de teamidentiteit te versterken. Niet door de verschillen onder tafel te houden maar juist door ze te delen en vervolgens gezamenlijk te zoeken naar mogelijkheden om het vraagstuk constructief aan te pakken en op te lossen. Win-win onderhandelen, ook wel bekend als de Harvard methode is hier een goede aanpak voor.

Conclusie

Of je wel of niet bij de groep wilt horen is natuurlijk een beslissing die je zelf neemt. Maar als je besluit voor inclusie te gaan, dan is het verstandig en zeker ook heel goed mogelijk om daar actief aan te werken. Met de tips hierboven kun je daar zelf veel aan doen. Voor sommige tips heb je de anderen nodig. Het moet in ieder geval een belangrijk punt van aandacht zijn.

Meer weten? Of op zoek naar teamcoaching?

Je kunt meer informatie vragen via het contactformulier rechts. Of via 06 5579 78 32.

Ben je op zoek naar teamcoaching? In een 1e gesprek verkennen we graag met je|jullie wat de vraag is en hoe wij jullie kunnen helpen.

Op deze pagina kun je lezen hoe andere teamleden en opdrachtgevers onze teamcoaching ervaren.

Meer lezen?

Op deze pagina vind je een overzicht van al onze artikelen.

En hier kun je je inschrijven om gratis elke maand een artikel van onze hand in je mailbox te ontvangen.

Delen?

Je kunt via de social media buttons links, dit artikel delen met je netwerk. Wij waarderen dat zeer.

Laat wat van je horen

*