Teamcoaching: teamvitaliteit en teamcultuur

Logo vitaliteitsaanjager KvA en PRCL

De vitaliteitsaanjager© is het instrument, waarmee we teams en daarmee organisaties helpen om met elkaar te onderzoeken hoe ze meer energie, vitaliteit, lenigheid en slagkracht in hun team krijgen. In de vitaliteitsaanjager is aandacht voor de cultuur van een organisatie: de waarden en normen, vaak vertaald in gewoonten en in uitspraken als ‘zo doen wij dat nu eenmaal hier’. Cultuur is op verschillende manieren versleuteld in de vragen van de vragenlijst. Zodat cultuur als vanzelf in de dialoog over de uitslagen van de vragenlijsten op tafel komt.

Cultuur is een lastig element. Enerzijds gaat het om hele vanzelfsprekende dingen waar teamleden niet meer over nadenken. Zo ken ik een team waar klanten altijd als vanzelf centraal staan en de regels van de organisatie niet zo van belang zijn. En ik ken ook een team dat juist procedures heel gewoon vindt en dat iedereen, ook klanten zich daar aan houden. Anderzijds zijn de geschreven en ongeschreven regels in een team van enorme invloed. Ze bepalen de sfeer, de stijl van samenwerken, van het klantcontact etc. Ze beïnvloedt dus de teamvitaliteit en daarmee de teamresultaten.

Dan ontstaat als vanzelf de vraag ‘Wat is een teamcultuur die leidt tot succes?’. Daar wordt steeds onderzoek naar gedaan en is het laatste woord nog niet gezegd. Een interessante bijdrage aan dat onderzoek vind ik het boek ‘De Drieslag’, van Amy Chua en Jed Rubenfeld. Het boek gaat niet over organisaties maar over (sub)groepen, vaak uit imigrantengroepen, in de Amerikaanse samenleving. Die groepen kennen, vaak ondanks hun achterstand toch veel succesvolle groepsleden. Denk hierbij aan de Mormonen, Chinese Amerikanen, Cubaanse Amerikanen, Joden, Nigeriaanse Amerikanen.

Het is interessant om hun onderzoeksresultaten te vertalen naar teams en organisaties. Mijn artikel is daartoe een poging. Ik ben benieuwd naar je reacties.

de drieslag - cultuur die tot succes leidtDe Drieslag – 3 culturele factoren die in (sub)groepen tot meer succes leidt

De auteurs wilden snappen waarom het sommige groepen mensen lukt om, ondanks een onaanzienlijke achtergrond, toch succesvol te worden. Waarbij ze onder succes, conventioneel succes verstaan: het verwerven van geld, status, macht. Welvaart dus.

De onderzoekers komen tot de conclusie dat dit komt omdat de cultuur van sommige subgroepen daartoe zeer bevorderlijk is. Die cultuur kent drie aspecten die onlosmakelijk met elkaar verbonden moeten zijn om bij te dragen aan dit succes.
1. Een meerderwaardigheidscomplex. Je hoort bij een groep waar je trots op bent.
2. Innerlijke onzekerheid. Je vraagt je dagelijks af of je wel goed genoeg zult zijn om de lat van die groep te halen.
3. Impulsbeheersing. Je kunt volhouden, hard werken en pleziertjes uitstellen.

Een dergelijke cultuur leidt ertoe dat kinderen, onder sturende, stimulerende en soms dwingende invloed van hun ouders en familie, hun stinkende best doen om het gewenste succes te realiseren.
Natuurlijk heeft een dergelijke cultuur, zeker als die doorslaat ook nadelen. Daarnaast is het niet gemakkelijk om die cultuur vast te houden als het succes eenmaal behaald is. Zeker de discipline is snel verloren.

Overigens geven de auteurs twee andere factoren aan die een grote invloed op succes hebben:

1. De omstandigheden. Een Drieslag groep in een oorlogsgebied, in sterk discriminerend en groepen uitsluitend gebied, in een woestijnvlakte etc. lukt het daar ook nauwelijks.
2. De persoonlijkheid. Natuurlijk hebben IQ en karakter ook invloed. Maar bij gelijk IQ, heeft de cultuur van de groep vaak een grotere invloed dan het IQ zelf.

De Drieslag vertaalt naar teams en organisaties

Al lezende moest ik denken aan mijn eerste baan bij Randstad. Ik heb de Drieslag cultuur in die jaren daar ervaren. Het meerderwaardigheidscomplex zat ‘m bijvoorbeeld in: marktleiderschap, de tv reclames, het enige uitzendbureau met hbo’ers en academici, testen als selectiemiddel. Het minderwaardigheidscomplex werd meer ‘uitgedaagd worden’: je kreeg wekelijks cijfers hoe je unit het deed en daarbij ook de cijfers van de omliggende kantoren, je kreeg informatie over je marktaandeel t.o.v andere uitzendbureaus, je had dagelijks contact met klanten en competitie met andere bureaus. De discipline zat ‘m in de vanzelfsprekende structurering van de werkprocessen, die op alle kantoren hetzelfde was. Resultaat: in de tijd dat ik er werkte verdubbelde het aantal kantoren en daarmee steeg de omzet enorm. Daar speelde de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt natuurlijk ook een rol in.

Het is dus interessant om vanuit de cultuurkant naar je team te kijken. Met behulp van de vitaliteitsaanjager komt het onderwerp vanuit verschillende invalshoeken ‘als vanzelf’ op tafel.

Spreken dit artikel je aan? Vertel het anderen via de sociale media.

Wil je graag teamcoaching vanuit vitaliteit en alle aspecten die daarbij een rol spelen? Nodig ons uit voor een oriënterend gesprek.

Wil je af en toe een artikel met nieuwe boekrecensies, tips en invalshoeken? Meld je dan aan voor onze artikelen.

Laat wat van je horen

*